Op zoek naar het verdronken dorp Nattenhaasdonk
In Wintam kom je enkel als je er moet zijn. Deze uithoek van Bornem ligt bij de samenvloeiing van het Brussels Zeekanaal en de Rupel met de Schelde. Onze zoektocht brengt ons op het Natuurgebied Noordelijk Eiland naast de Rupel en langs het Kasteel d’Ursel in Hingene.
- Wandelen
Noordelijk Eiland naast de Rupel en langs het Kasteel d’Ursel in Hingene. Verborgen in de natte polders ligt het gehucht Nattenhaasdonk. Het was ooit een welvarend dorp dat vaak met overstromingen kampte. De druppel was die van 1825, waarna het dorp zo goed als verlaten werd. We zoeken de plek op waar de Sint-Margarethakerk ooit het bruisende hart van de gemeenschap vormde.
Praktisch
- Afstand: 15,1 km
- Gratis parking: Sint-Margarethaplein, Wintam. (links en rechts van de Museumkerk)
- Openbaar vervoer: Buslijn 257 stopt aan halte Wintam Kerk
- Knooppunten op het wandelnetwerk Land van Stille Waters: 50 – 20 – 17 – 18 – 17 – 15 – 19 – 16 – 11 – 8 – 12 – 13 – 51 – 57 – 58 – 50
- Stevig schoeisel is een aanrader.
- Niet geschikt voor rolstoel en kinderwagen
- De Museumkerk van Wintam is elke zondag vrij toegankelijk van 13.30 tot 17 uur. Op andere dagen kunnen groepen er terecht op afspraak, zie www.museumkerk.be. De kerkschatten van Nattenhaasdonk werden begin 19e eeuw hier overgebracht en staan er nog steeds. De expo bestaat uit drie delen. Het tweede deel verhaalt over 1000 jaar Nattenhaasdonk. Waar gaat het derde deel over?
- De Vandermaelen-kaart, gemaakt tussen 1846 en 1854, komt meermaals terug op deze wandeling. Wat is de naam van de vroegere polder waar zich sinds 1997 de Zeesluis van Wintam bevindt?
- Hou voorbij de Zeesluis rechts aan voor een lus rond het Natuurgebied Noordelijk Eiland. Er komen vaak vogelliefhebbers naar de ganzen, eenden, futen, kluten, aalscholvers, visdiefjes… turen. Af en toe zie je er ook een ree of een vos passeren. Welk runderras graast hier?
- Het Paviljoen De Narwal van Wintam bevindt zich aan de samenvloeiing van het Zeekanaal met de Schelde. Dit is een vogeltrektelpost. Je ziet er op het panoramadak ook de boten voorbijglijden en hebt er een mooi uitzicht op de skyline van Rupelmonde. Welke stripreeks herken je op de infoborden op het gelijkvloers?
- In volle Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) werd, ongeveer daar waar zich nu de Zeesluis bevindt, door de Nederlanders een imposant fort gebouwd. Het werd Sint-Margrietfort genoemd, naar de heilige Sint-Margaretha van Nattenhaasdonk. Het fort viel al snel in Spaanse handen. Eind 18e eeuw was het zo goed als vervallen. Wat is de naam van het palingrestaurant ter hoogte van knooppunt 15. Hier wordt al meer dan 100 jaar paling geserveerd.
- De gekasseide Nattenhaasdonkstraat is de hoofdstraat die door het vroegere gelijknamige dorp liep, hier en daar is de straat rechtgetrokken. Naast de weg ligt een meertje met daar rond vissershutten. Het wordt een ‘wiel’ genoemd en is ontstaan door één van de vele dijkdoorbraken die ook Nattenhaasdonk onder water zette. Merk je dat je zachtjes ‘bergop’ stapt? Dat komt omdat het dorp op een donk lag, een iets hoger gelegen plek midden de natte polders. Aan één van de woningen op je rechterkant hangt de naam ‘Havesdonckhoeve’. Het ziet er historisch uit, maar dat is het niet echt. Deze opgeknapte hoeve was lang een volkskundig museum. Om die wat uitstraling te geven, gaven de initiatiefnemers de hoeve in 1979 zijn naam. Er staat een standbeeld naast. Uit welke roman haalde de kunstenaar zijn inspiratie voor dit beeld? Het boek wordt ook wel de eerste in het Nederlands geschreven westernroman genoemd.
- De kerk van Nattenhaasdonk stond op een heuvel, genoemd naar pastoor Huveneers die tijdens de Boerenkrijg in 1798 een belangrijke rol speelde. Het is een bijzondere plek, waar het bij mooi weer ook leuk picknicken is. Rondom de kerk lag meer dan 1000 jaar lang een kerkhof. Eén grafplaat, die vermoedelijk uit de kerk zelf komt, is nog te zien. Wat was het beroep van Elisabeth Cools?
- Welk met de hertogtitel verbonden voorwerp bevindt zich in het fronton boven de hoofdingang van Kasteel d’Ursel?
- Hoeveel kost een noveenkaars in de kapel ter hoogte van knooppunt 13?
- De witte Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand uit 1833 staat midden de Eikse Kouter. Hoeveel Mariabeelden tel je als je door het raam gluurt?
Antwoorden
1. Sigmaplan – 2. Ruypen Broeck Polder – 3. Blonde d’Aquitaine – 4. Suske & Wiske – 5. De Groenendijk – 6. ‘Het Goudland’ van Hendrik Conscience – 7. Huisvrouw – 8. (Hertogs)kroon – 9. 5 euro – 10. 1